آشنایی با خواجه نصیر

ابوجعفر محمد بن محمد بن حسن طوسی، معروف به خواجه نصیرالدین طوسی،در پنجم اسفند سال 579 در توس زاده شد.کنیه‌اش «ابوجعفر» و به القابی چون «نصیرالدین»، «محقق طوسی»، «استاد البشر» و «خواجه» معروف است.او شاعر،همه‌چیزدان،فیلسوف، متکلم، فقیه، ستاره‌شناس، اندیشمند،ریاضیدان، منجم، پزشک و معمار ایرانی قرن هفتم هجری قمری است.برخی طوسی را یکی از بزرگترین دانشمندان اسلام قرون وسطی می‌دانند. دانشمند مسلمان ابن خلدون خواجه نصیرالدین را بزرگترین دانشمند پارسی ایران پس از اسلام دانسته‌است.

درگذشت:

وی در تاریخ هجدهم ذیقعده ۶۷۳ ه‍.ق درگذشت؛ و در حرم کاظمین به خاک سپرده شد.مطابق با وصیتش بر روی سنگ مزارش این آیه از سوره کهف را نگاشتند: (وَ کَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَیْهِ بِالْوَصید)

یادگارخواجه نصیرالدین

یک دهانه آتشفشانی ۶۰ کیلومتری در نیم‌کره جنوبی ماه،یک خرده سیاره،دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی در تهران، رصدخانهٔ خواجه نصیرالدین طوسی تبریز و رصدخانه شامخای در جمهوری آذربایجان به نام او نام‌گذاری شده‌اند.در ایران روز ۵ اسفند سالروز تولد خواجه نصرالدین طوسی روز مهندس نام‌گذاری شده‌ است.

خدمات علمی

  1. تالیف کتب فراوان(حدود 190 کتاب و رساله ی علمی در زمینه هایی چون ریاضیات،مهندسی،نثروعرفان)
  2. احیای فلسفه ی مشایی در ایران
  3. ساخت رصدخانه مراغه
  4. تاسیس کتابخانه ای با بیش از چهل هزار جلد کتاب درمراغه
  5. پرورش شاگردان
  6. ایجاد جداول بسیاردقیق از حرکت سیاره ای در علم نجوم
  7. ازگسترش دهندگان علم مثلثات
  8. برداشتن گام های بلند در زمینه ی منطق،ریاضیات،زیست شناسی وشیمی
  9. شواهدی نیز وجوددارد که نشان می دهد برنظریه خورشید مرکزی کوپرنیک تاثیرداشته است.
  10. نوشتن اشعار علمی

نمونه‌ای از اشعار علمی

خواجه نصرالدین برای آسان‌تر کردن علوم برای دانشجویان بعضی از مباحث علمی را به صورت شعر (نظم) بیان می‌کرد.

تشریح ۷ پردهٔ چشم و سه گونه آب که در آنهاست

کرد آفریدگار تعالی به فضل خویش چشمت به هفت پرده و سه آب منقسم
صلب و مشمیه و شبکه، زجاجیه و جلید 

پس عنکبوت و بیض و عنب، قرن و ملتحم